Cevap-225:
Bu konuda nakledilen
rivayetlerde, ilk bakışta bir biriyle bağdaşmayan bilgiler
verilmiştir. Bazı rivayetlerden, İmam'ın belli bir yeri
olmadığı ve dağlarda, ıssız yerlerde yaşadığı
anlaşılmaktadır. İmam'ın (a.s) Ali b. Mehziyar'a söylediği
sözlerden anlaşılan budur.
Bazı rivayetlerde belli
birkaç mekanın adı zikredilmiştir: Medine,
Medine çevresindeki Radvâ dağı
ve Mekke çevresindeki Zû-Tuvâ vadisi
gibi.
Diğer bazısında ise,
birinci kısım gibi belli bir mekanın ismi verilmiyor, ama
İmam'ın (a.s) insanların içerisinde tanınmaz bir şekilde
yaşadığını, onun insanları tanıdığını, ama insanların onu
tanımadığını vurgulamakta ve bu açıdan Hz. Yusuf'a
benzetilmektedir ki bir müddet tanınmaz bir şekilde
Mısır'da insanlar arasında yaşadı, ama zamanı gelince
kendisini kardeşlerine tanıttı.
Aslında bu rivayetlerin
birbiriyle bir çelişkisi yoktur ve uzlaştırılabilir
niteliktedir. Şöyle ki: İmam (a.s) insanların arasında
yaşamasına ve çeşitli yerlerde bulunmasına rağmen,
ağılıklı olarak veya özel zamanlarda (hac mevsimi gibi)
Mekke ve Medine'de bulunsun; normal olmayan ve tehlike
arzeden zaman ve durumlarda ise dağlara veya ıssız
bölgelere intikal etsin. Bu hadislerden her birisi de bu
durumlardan birisine işaret etmiş olsun.